czas pracy, wymiar czasu pracy, czas pracy kierowcy, godziny nadliczbowe, praca w porze nocnej
lupa
A A A

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 9 (980) z dnia 20.03.2018

Ustalanie przekroczeń średniotygodniowej normy czasu pracy

Pracownik jest zatrudniony na pełny etat w podstawowej organizacji czasu pracy i świadczy pracę od poniedziałku do piątku, a dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest sobota. Obowiązują go jednomiesięczne okresy rozliczeniowe. W jednym z miesięcy korzystał z urlopu wypoczynkowego i przypadało w nim święto w sobotę, za które pracodawca nie udzielił mu innego dnia wolnego. Jak należało ustalić, czy doszło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy w tym miesiącu? Jeżeli doszło do tego przekroczenia, to czy pracownikowi przysługiwały dodatki za nadgodziny średniotygodniowe?

Czas pracy pracowników zasadniczo nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 Kodeksu pracy). Jeżeli wystąpią przekroczenia wymienionej przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (40 godz.), wówczas mamy do czynienia z nadgodzinami średniotygodniowymi. Tego rodzaju nadgodziny można stwierdzić dopiero na zakończenie danego okresu rozliczeniowego.

Metoda ustalania przekroczeń średniotygodniowych nie została wprost określona w Kodeksie pracy. Wskazała ją natomiast Państwowa Inspekcja Pracy. Według PIP, nadgodziny średniotygodniowe ustala się następująco:

  • od liczby godzin faktycznie przepracowanych przez pracownika w danym okresie rozliczeniowym odejmuje się liczbę godzin nadliczbowych wynikających z przekroczeń dobowych,
     
  • od otrzymanej liczby godzin odejmuje się liczbę godzin wynikających z obowiązującego wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym.

Najczęściej nadgodziny średniotygodniowe są konsekwencją pracy w dniu wolnym, która nie została pracownikowi zrekompensowana innym dniem wolnym. Innym przypadkiem, kiedy występują tego rodzaju nadgodziny, jest praca w czasie tzw. "czarnej dziury", czyli w okresie przypadającym między dobami pracowniczymi, gdy nie dochodzi do przekroczeń dobowych.

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje pracownikowi dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia - za nadgodziny, które przypadły w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, albo w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
     
  • 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wymieniony wyżej.

Ponadto, za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym pracownikowi przysługuje 100% dodatek, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które przysługuje prawo do dodatku z przekroczeń dobowych (art. 1511 § 2 K.p.).

Normalne wynagrodzenie za pracę nadliczbową, zarówno za nadgodziny dobowe, jak i średniotygodniowe, wypłaca się razem z wynagrodzeniem za pracę w danym miesiącu. Natomiast dodatki za nadgodziny średniotygodniowe wypłaca się z wynagrodzeniem za ostatni miesiąc okresu rozliczeniowego, gdyż dopiero wtedy mogą być one ustalone. Tak też wynika ze stanowiska Głównego Inspektoratu Pracy z 21 kwietnia 2009 r. (znak: GPP-306-4560-32/09/PE/RP) udostępnionego naszemu Wydawnictwu dnia 3 lutego 2017 r. PIP stwierdził w nim, że:

"Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy informuje, że o ile godziny nadliczbowe z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy powstają dopiero z upływem okresu rozliczeniowego, o tyle godziny nadliczbowe z przekroczenia dobowej normy czasu pracy powstają w dniu, w którym wystąpiły. Wtedy też pracownik nabywa prawo do opłacenia tych godzin, oprócz normalnego wynagrodzenia, stosownym dodatkiem. Pracodawca może zostać zwolniony z obowiązku finansowej rekompensaty przekroczeń dobowych (wypłaty dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych) jedynie wtedy, gdy przed terminem płatności wynagrodzenia za pracę przypadającym bezpośrednio po wystąpieniu godzin nadliczbowych z przekroczenia normy dobowej pracownik wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego bądź pracodawca skorzysta z możliwości przewidzianej w art. 1512 § 2 Kodeksu pracy i oznaczy w grafiku pracownika termin udzielenia czasu wolnego w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych. W opinii departamentu działania pracownika (złożenie wniosku) lub pracodawcy (wskazanie terminu odbioru czasu wolnego) zmierzające do uniknięcia wypłaty dodatku za przepracowane godziny ponad normę dobową powinny nastąpić przed najbliższym terminem wypłaty wynagrodzenia. W przeciwnym razie pracodawca jest obowiązany wypłacić dodatek, mimo że okres rozliczeniowy nie uległ zakończeniu."

Jeżeli więc w sytuacji przedstawionej w pytaniu doszło do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, a mogło tak być, gdyż pracownik nie otrzymał dnia wolnego za świąteczną sobotę, wówczas za każdą godzinę pracy nadliczbowej pracownikowi przysługiwały 100% dodatki do wynagrodzenia (są to przekroczenia średniotygodniowe). Ze względu na fakt, że pracownika obowiązują jednomiesięczne okresy rozliczeniowe, wynagrodzenie i dodatki za przekroczenia średniotygodniowe należało wypłacić na zakończenie tego miesiąca.

Przykład 1

Pracownik jest zatrudniony na pełny etat w podstawowej organizacji czasu pracy i świadczy pracę od poniedziałku do piątku po 8 godzin, a dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest sobota. Obowiązują go jednomiesięczne okresy rozliczeniowe. W styczniu 2018 r. korzystał z urlopu wypoczynkowego w dniach od 2 do 5 stycznia 2018 r. Za święto Trzech Króli przypadające 6 stycznia 2018 r. (sobota) pracodawca nie udzielił pracownikowi innego dnia wolnego. Pracownik przepracował w tym miesiącu 144 godziny i nie wykonywał pracy w nadgodzinach dobowych.

W styczniu 2018 r. obowiązywał pracownika wymiar czasu pracy wynoszący 168 godzin, tj. (40 godz. × 4 tyg.) + (8 godz. × 3 dni) - (8 godz. × 2 święta) = 168 godz.

Ustalenie przekroczeń średniotygodniowych w styczniu 2018 r.:

168 godz. - 32 godz. urlopu = 136 godz.,

144 godz. - 136 godz. = 8 godz.

Za 8 godzin, które są nadgodzinami średniotygodniowymi, pracownik nabył prawo do normalnego wynagrodzenia i 100% dodatków, które pracodawca był obowiązany wypłacić z wynagrodzeniem za styczeń 2018 r., po zakończeniu jednomiesięcznego okresu rozliczeniowego.

Przykład 2

Pracownik jest zatrudniony w normach podstawowych od poniedziałku do piątku na dwie zmiany. W poniedziałek i wtorek wykonywał pracę na pierwszej zmianie od 700 do 1500, a w środę miał pracować na drugiej zmianie od 1500 do 2300. Ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy, pracownik przepracował dodatkowo w środę 3 godziny od 1200 do 1500. Te 3 godziny przypadają pomiędzy dobami pracowniczymi w tzw. "czarnej dziurze", gdyż doba wtorkowa zakończyła się w środę o 700, a środowa zaczęła o 1500. Dodatkowe godziny pracy na zakończenie okresu rozliczeniowego spowodują przekroczenie przeciętnej normy tygodniowej czasu pracy.

www.Czas-Pracy.pl - Praca w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej:

 Więcej na stronie www.KodeksPracy.pl - sprawdź!
www.kodekspracy.pl/ » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

lipiec 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
15
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

WSKAŹNIKI - Prawo Pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.