czas pracy, wymiar czasu pracy, czas pracy kierowcy, godziny nadliczbowe, praca w porze nocnej
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 68 (1839) z dnia 26.08.2021

Samowolna praca ponad normę bez rekompensaty

Zatrudniamy pracowników biurowych. Na liście obecności dotyczącej lipca br. kilku pracowników wpisało sobie nadgodziny, o których pracodawca nic nie wiedział. Łącznie praca nadliczbowa wystąpiła w kilku dniach. W przypadku jednego pracownika nadgodziny naruszyły nawet odpoczynek dobowy. Czy pracodawca ma obowiązek rekompensować te nadgodziny, jeżeli ich nie zlecił?

NIE, chyba że podjęcie pracy w nadgodzinach było obiektywnie niezbędne ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy. To, czy te szczególne potrzeby wystąpiły, powinno być jednak oceniane raczej z perspektywy pracodawcy, a nie pracownika.

Praca powyżej dobowej lub średniotygodniowej normy czasu pracy oraz powyżej wydłużonego dobowego wymiaru czasu pracy generalnie jest pracą w nadgodzinach. Zgodnie z art. 151 § 1 K.p. pracodawca może zarządzić jej wykonywanie w razie:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • wystąpienia szczególnych potrzeb po stronie pracodawcy.

Należy zauważyć, że praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna tylko w razie wystąpienia wskazanych przesłanek, co zakłada wiedzę pracodawcy co do występowania pracy nadliczbowej oraz jego inicjatywę w jej zarządzeniu. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego ukształtowanego w tej tematyce, praca w godzinach nadliczbowych może być wykonywana za wiedzą i zgodą pracodawcy (patrz ramka). Zgoda ta może być wyrażona w sposób dorozumiany, co oznacza, że pracodawca musi być co najmniej świadomy tego, że pracownik pracuje w nadgodzinach, zwłaszcza, gdy taka praca narusza odpoczynek dobowy. Generalnie takie naruszenia nie powinny mieć miejsca (nawet przy nadgodzinach zleconych przez pracodawcę), chyba że zachodzą wyjątki od obowiązku zapewnienia co najmniej 11-godzinnego, nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu pracodawca powinien więc wyjaśnić przyczynę samowolnego podejmowania pracy nadliczbowej, ze wskazaniem pracownikom, że konsekwencją takich działań może być brak prawa do wynagrodzenia i rekompensaty za nadgodziny. Ponadto powinien uregulować zakładowe zasady podejmowania pracy w nadgodzinach (o ile takie zasady już nie obowiązują) w regulaminie pracy lub wewnętrznym zarządzeniu.

"(...) pracownik nie może na pracodawcy wymuszać pracy w godzinach nadliczbowych, a to oznacza, że o dodatkowym wynagrodzeniu z tego tytułu może być mowa tylko wtedy, gdy pracę wykonuje na polecenie pracodawcy albo nawet bez tego polecenia, pod warunkiem wszakże, iż jest to uzasadnione istnieniem realnej potrzeby czy interesu pracodawcy. (...)".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I PKN 244/00


"(...) Należy bowiem zaznaczyć, że warunkiem przyjęcia dorozumianej zgody pracodawcy na pracę w takim rozmiarze (w nadgodzinach - przyp. red.), jest świadomość (wiedza) pracodawcy, że pracownik taką właśnie pracę wykonuje. Wprawdzie przepisy (...) nie uzależniają przyznania pracownikowi wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych od wyraźnego zlecenia jej przez pracodawcę, lecz nie ulega wątpliwości, że pracodawca powinien o niej przynajmniej wiedzieć (...)".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 667/99


"(...) Skoro wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych jest limitowane wyjątkowymi okolicznościami, to jasne staje się, że pracodawca powinien ją zlecić (...) polecenie to nie zostało sformalizowane, a to oznacza, że znaczenie prawne ma każda forma (...)".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I PK 258/17

www.Czas-Pracy.pl - Praca w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksPracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

październik 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
30
31
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

GOFIN PODPOWIADA - Prawo Pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo Pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.