czas pracy, wymiar czasu pracy, czas pracy kierowcy, godziny nadliczbowe, praca w porze nocnej
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 6 (1881) z dnia 20.01.2022

Ustalanie nadgodzin w nietypowych sytuacjach

Praca wykonywana ponad normy czasu pracy lub przedłużony dobowy wymiar czasu pracy jest pracą w nadgodzinach. Ustalenie godzin nadliczbowych w przypadku pracownika wykonującego pracę w siedzibie pracodawcy, według stałego rozkładu czasu pracy, nie przysparza na ogół większych trudności. Gorzej, jeżeli pracownicy świadczą pracę w bardziej elastycznych systemach czasu pracy, poza budynkiem firmowym lub w czasie podróży służbowej.

Praca ponad normę w systemie zadaniowym

Zadaniowy system czasu pracy jest jednym z bardziej elastycznych sposobów organizacji pracy. Może być stosowany, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy, jej organizacją lub miejscem wykonywania. Do wprowadzenia tego systemu konieczne jest m.in. porozumienie pracodawcy z pracownikiem co do czasu niezbędnego do wykonania ustalonych zadań. Przy ustalaniu zakresu tych zadań konieczne jest uwzględnienie ogólnych norm czasu pracy, które obowiązują również w systemie zadaniowym. Zakres zadań powinien być tak ustalony, aby pracownik mógł je wykonać w ramach podstawowego czasu pracy, tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy (art. 140 K.p.).

Prawidłowo ustalony zakres zadań, tj. w granicach norm czasu pracy, nie powoduje nadgodzin. Mogą one jednak wystąpić, jeżeli ilość zadań będzie obiektywnie niemożliwa do wykonania w 8 godzinach pracy na dobę i przeciętnie 40 na tydzień w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy. Wówczas każda godzina pracy podjęta przez pracownika w celu wykonania zadań przekraczających normy będzie godziną nadliczbową (patrz ramka). Także powierzenie pracownikowi dodatkowych, nieustalonych wcześniej w porozumieniu zadań, bez pomniejszenia puli dotychczas ustalonych, może skutkować nadgodzinami.

Praca zdalna nie wyklucza nadgodzin

W ostatnim okresie, w związku z epidemią COVID-19, wielu pracowników zmieniło formę wykonywania pracy ze stacjonarnej na zdalną. Pracodawca może powierzyć pracownikowi wykonywanie takiej pracy na mocy art. 3 tzw. specustawy w sprawie COVID-19, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii, wprowadzonych w związku z COVID-19 oraz w ciągu 3 miesięcy po odwołaniu tych stanów.

Praca wykonywana w trybie zdalnym jest normalną pracą świadczoną w ramach stosunku pracy. Pracownika wykonującego pracę zdalną dotyczą więc ogólne regulacje prawa pracy, w tym dotyczące norm czasu pracy. Fakt przejścia na pracę zdalną nie zmienia też, o ile pracodawca nie zarządzi inaczej, dotychczasowego systemu i rozkładu czasu pracy takiego pracownika.

Ze względu na specyfikę wykonywania pracy w sposób zdalny, systemem stosowanym zazwyczaj przy takiej pracy jest tzw. system podstawowy, przewidujący pięć dni pracy w tygodniu, w dniówkach o równej liczbie godzin. Może być również stosowany bardziej elastyczny system czasu pracy, jakim jest system zadaniowy. W obu tych systemach pracownika obowiązują dotyczące go normy czasu pracy, w większości wynoszące 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

Jak już wspomniano, praca wykonywana ponad te normy jest pracą w nadgodzinach. Może ona wystąpić zarówno przy pracy wykonywanej stacjonarnie, jak i w sposób zdalny. W obu przypadkach do wystąpienia nadgodzin konieczna jest chociażby dorozumiana akceptacja pracodawcy dla podjęcia przez pracownika pracy nadliczbowej. W tym kontekście warto, z uwagi na wykonywanie pracy zdalnej poza budynkiem firmy, aby pracodawca wprowadził wymóg występowania przez pracownika z wnioskiem o zgodę na pracę w nadgodzinach, np. mailowo czy telefonicznie.

Podróż służbowa a nadgodziny

Czas podróży służbowej zasadniczo nie podlega zaliczeniu do czasu pracy. Wyjątki od tej zasady dotyczą dwóch sytuacji. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy czas odbywania podróży służbowej (w tym dojazdu i powrotu z miejsca docelowego podróży) nakłada się na stałe godziny pracy danego pracownika. Druga sytuacja dotyczy wykonywania pracy w czasie podróży służbowej. W razie wystąpienia tych okoliczności podróż służbowa w zakresie:

  • przypadającym na rozkładowe godziny pracy lub/i
  • na czas efektywnie świadczonej pracy

podlega zaliczeniu do czasu pracy. Praca w nadgodzinach w czasie podróży służbowej występuje dopiero wówczas, gdy w trakcie doby podróży, w trakcie której miała miejsce ta praca, pracownik przepracował już swoją normę dobową (lub podróż została mu zaliczona do czasu pracy w zakresie tej normy).

Przykładowo, praca nadliczbowa może wystąpić w sytuacji, gdy pracownik pracujący od poniedziałku do piątku od 700 do 1500 wyjechał w 2-dniową podróż służbową i drugiego dnia wykonywał zlecone zadanie w godz. od 1600 do 1800. Wówczas do czasu pracy zostaną mu zaliczone godziny od 700 do 1500 (nakładające się na grafik pracownika) oraz dwie godziny pracy od 1600 do 1800. Spowoduje to wystąpienie dwóch nadgodzin z przekroczenia dobowego.

"(...) Pracownik objęty takim rodzajem czasu pracy (systemem zadaniowym - przyp. red.) samodzielnie organizuje sobie pracę i kształtuje swój rozkład czasu pracy, a więc wyznacza początek i koniec dnia pracy, a wymiar jego zadań powinien być tak ustalony przez pracodawcę, aby pracownik mógł je wykonać w normach czasu pracy określonych w art. 129 k.p. Wyznaczenie pracownikowi zadań, których wykonanie nie jest możliwe w normalnym czasie pracy, jest równoznaczne ze świadczeniem pracy w czasie przekraczającym normy czasu pracy i nie wyłącza roszczenia o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych (...)".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I PK 24/15


"Pracownik powinien udowodnić lub co najmniej wykazać z dużym prawdopodobieństwem, że w określonych dniach pracował w konkretnej i możliwej do weryfikacji liczbie nadgodzin. Ponadto powinien wykazać, że praca w nadgodzinach odbywała się co najmniej za dorozumianą zgodą pracodawcy".

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II PK 172/18

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.)

www.Czas-Pracy.pl - Praca w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksPracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

maj 2022
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
15
17
18
19
21
22
23
24
26
27
28
29
30
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

GOFIN PODPOWIADA - Prawo Pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo Pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.