czas pracy, wymiar czasu pracy, czas pracy kierowcy, godziny nadliczbowe, praca w porze nocnej
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 47 (1609) z dnia 13.06.2019

Zasady pracy w systemie podstawowym

Popularną organizacją czasu pracy stosowaną w wielu firmach jest organizacja podstawowa. Polega ona na pracy po 8 godzin na dobę przez przeciętnie 5 dni w tygodniu. Rozkład czasu pracy w takim systemie może być stały lub zmienny, a przy połączeniu z ruchomym czasem pracy jego elastyczność może być jeszcze większa.

Czas pracy

Czas pracy pracowników nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 K.p.). Norma dobowa ma charakter stały, ponadto w tym systemie nie ma możliwości przedłużenia wymiaru dobowego np. do 10 godzin. Chcąc zastosować takie przedłużenie, pracodawca musiałby wprowadzić inny system (np. równoważny). Zatem pracownik pełnoetatowy - aby mógł wypracować w systemie podstawowym obowiązujący go wymiar czasu pracy - powinien zawsze świadczyć pracę po 8 godzin na dobę, przeciętnie przez 5 dni w tygodniu. Praca przez mniejszą liczbę godzin nie pozwoli bowiem na wypracowanie obowiązującego wymiaru, a niedopuszczalne jest planowanie pracy na więcej niż przeciętnie 5 dni w tygodniu.

Korzystniejsze zasady pod względem planowania czasu pracy w systemie podstawowym dotyczą pracowników niepełnoetatowych. Mogą oni bowiem wykonywać pracę w zakresie normy dobowej (zasadniczo przez 8 godzin), ale mogą też pracować przez mniejszą liczbę godzin, aby tylko wypracowali obowiązujący ich wymiar czasu pracy.

Pracownicy, których na mocy przepisów odrębnych obejmują niższe normy czasu pracy, mogą świadczyć pracę w zakresie tych norm (np. niepełnosprawni o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności).

Maksymalny tygodniowy czas pracy w organizacji podstawowej łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 131 § 1 K.p.).

Ruchomy czas pracy

Jedną z form organizacji czasu pracy jest ruchomy czas pracy. Został on ustanowiony w art. 1401 K.p. i może przewidywać:

  • różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z rozkładem są dla pracowników dniami pracy,
     
  • przedział czasu, w którym pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z rozkładem jest dla pracownika dniem pracy.

Ruchomy czas pracy może być wprowadzony przez pracodawcę w każdym systemie czasu pracy w sposób określony w art. 150 § 3 K.p., a także ustalony na pisemny wniosek pracownika.

Zaletą stosowania ruchomej organizacji czasu pracy jest to, że wykonywanie pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych. Jednak taka praca nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego (art. 1401 § 3 K.p.).

Planowanie pracy

Dniami pracy są wszystkie dni od poniedziałku do soboty, a niedziele i święta zasadniczo są dniami wolnymi od pracy. Tylko w przypadkach, gdy praca w niedziele i święta jest dozwolona, pracodawca może planować pracę w tych dniach. W podstawowej organizacji czasu pracy bardzo często praca jest planowana od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie w określonych godzinach, a sobota jest wyznaczana jako dzień wolny od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Jednak nie musi to być zasadą. Dniem wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy może być każdy inny dzień roboczy tygodnia, a nawet różne dni w poszczególnych tygodniach.

Planowanie czasu pracy pracowników w podstawowej organizacji czasu pracy wymaga, oprócz stosowania norm czasu pracy, także zapewnienia pracownikom odpoczynków dobowego i tygodniowego.

W systemie podstawowym dopuszczalna jest też praca zmianowa. Planowanie zmian nie może zasadniczo prowadzić do pracy w tej samej dobie pracowniczej (przykład 1). Jednak połączenie organizacji podstawowej z ruchomym czasem pracy pozwala na planowanie pracy w tej samej dobie pracowniczej (przykład 2).

Przykład 1

Pracodawca zatrudnia pracowników w systemie podstawowym na pełny etat. Ze względu na tok produkcji pracodawca planuje pracownikom produkcyjnym pracę od poniedziałku do soboty, w przedziale czasowym od 600 do 2200 po 8 godzin na dobę na dwie zmiany. Pracowników obowiązują jednomiesięczne okresy rozliczeniowe.

W czerwcu 2019 r. pracownicy mają do przepracowania 152 godziny. Przykładowy rozkład czasu pracy pracownika w tym okresie.

1 tydzień 2 tydzień
dzień 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
So Nd Pn Wt Śr Czw Pt So Nd Pn Wt Śr Czw Pt
od 6 6 6 6 14 14 14 6 6 6
do 14 14 14 14 W5 22 22 22 W5 14 14 14
godz. 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8

3 tydzień 4 tydzień R-m
15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
So Nd Pn Wt Śr Czw Pt So Nd Pn Wt Śr Czw Pt So Nd
14 14 14 6 6 6 14 14 14
22 22 22 W5 14 14 14 W5 22 22 22
8 8 8 8 8 8 8 8 8 152
W5 - dzień wolny wynikający z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy
 

Przykład 2

Pracodawca stosuje w zakładzie organizację podstawową w połączeniu z ruchomym czasem pracy. Pracownicy mogą rozpoczynać pracę w przedziale między godzinami 800 a 1100 w dniach od poniedziałku do piątku.

Rozpoczęcie przez pracownika pracy w jednym dniu nawet o godz. 1100 nie naruszy jego odpoczynku dobowego, gdyż wyniesie on 13 godzin (od 1900 do 800). Ponadto rozpoczęcie pracy następnego dnia przez pracownika o godz. 800 nie będzie stanowiło pracy w nadgodzinach, pomimo że będzie ona przypadała na tę samą dobę.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040)

www.Czas-Pracy.pl - Systemy i rozkłady czasu pracy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksPracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

listopad 2019
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

GOFIN PODPOWIADA - Prawo Pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo Pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.