czas pracy, wymiar czasu pracy, czas pracy kierowcy, godziny nadliczbowe, praca w porze nocnej
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 38 (1809) z dnia 13.05.2021

Wprowadzanie zmian w rozkładach czasu pracy, w tym w związku z COVID-19

Proces wykonywania pracy ujęty jest w ramy określonych zasad związanych z organizacją czasu pracy. Wyznaczają ją m.in. rozkłady czasu pracy stosowane u danego pracodawcy. Prawo pracy pozwala na zmianę już ustalonych rozkładów w wyjątkowych sytuacjach, ustawodawstwo wprowadzone w związku z epidemią COVID-19 przewiduje jednak dodatkowe przesłanki wprowadzenia takiej korekty.

Rozkłady i grafiki w aktach zakładowych

Systemy i rozkłady czasu pracy są ważnym elementem organizacji pracy w danym zakładzie. Zapisy dotyczące stosowanych u danego pracodawcy systemów i rozkładów wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy, albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy (art. 150 § 1 K.p.). Przy czym trzeba tu rozróżnić rozkład i harmonogram (grafik) czasu pracy. Rozkład czasu pracy określa plan pracy pracowników lub grupy pracowników w konkretnych dniach i godzinach. Natomiast harmonogram pracy jest już zindywidualizowanym planem pracy dla danego pracownika.

Pracodawca powinien przekazać pracownikowi rozkład czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został on sporządzony. Przy czym w niektórych przypadkach, określonych w art. 129 § 4 K.p., pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładów. Zasadniczo ma to miejsce wtedy, gdy rozkład czasu pracy ma charakter stały (powtarzalny) i wynika z przepisów odrębnych lub regulacji zakładowych.

Kiedy można zmienić grafik?

Zasadniczo rozkład lub harmonogram czasu pracy powinien obowiązywać przez okres, na który został ustalony, bez wprowadzania w nim zmian. Pracownik nie powinien być bowiem zaskakiwany korektą rozkładu, choć pracodawca nie zawsze może tego uniknąć. W niektórych przypadkach konieczność zmiany grafiku wynika wprost z przepisów Kodeksu pracy, które w określonych okolicznościach przewidują udzielenie dnia (czasu) wolnego od pracy. Ma to miejsce w razie konieczności udzielenia pracownikowi:

  • czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • dnia wolnego za pracę w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy,
  • dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto,
  • równoważnego okresu odpoczynku dobowego w przypadku pracownika należącego do kadry zarządzającej zakładem pracy w imieniu pracodawcy lub uczestniczącego w akcji ratowniczej.

W powyższych okolicznościach pracodawca ma prawo zmodyfikować każdy rozkład czasu pracy. Zazwyczaj występują jednak także inne obiektywne sytuacje, nieprzewidziane w Kodeksie pracy, które wymagają korekty rozkładów. Do takich okoliczności zalicza się np. konieczność zapewnienia zastępstwa za nieobecnego pracownika czy inne, obiektywnie uzasadniające zmianę rozkładu. Okoliczności niewskazane w Kodeksie pracy, które mogą uzasadniać zmianę grafiku, pracodawca powinien wprowadzić do obowiązujących u niego przepisów wewnątrzzakładowych lub obwieszczenia, o którym mowa w art. 150 § 1 K.p.

Zmiany w trybie specustawy

Przepisy wprowadzone w związku z epidemią COVID-19 umożliwiają niektórym pracodawcom modyfikację rozkładów i systemów czasu pracy z uwagi na sytuację epidemiczną. Pracodawcy nie muszą w takich przypadkach powoływać się na wystąpienie okoliczności, które w typowej sytuacji uzasadniałyby zmianę rozkładu. Wystarczy zastosowanie odpowiedniego przepisu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19... (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), zwanej specustawą w sprawie COVID-19.

Przykładowo, w ustawie tej przewidziano specjalne uprawnienia dla pracodawców prowadzących działalność w sferze należącej do infrastruktury krytycznej (obejmującej m.in. zaopatrzenie w wodę, energię, surowce energetyczne i paliwa). Takich pracodawców dotyczy art. 15x specustawy w sprawie COVID-19. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii mogą oni m.in. zmienić - na czas oznaczony, nie dłuższy niż do czasu odwołania ww. stanów - system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.

Uprawnienie do zmiany systemu lub rozkładu czasu pracy z uwagi na sytuację związaną z epidemią mają też pracodawcy prowadzący jednostkę organizacyjną pomocy społecznej świadczącą usługi całodobowo (o której mowa w ustawie o pomocy społecznej). Mogą oni dokonać takiej zmiany w oparciu o art. 4f specustawy w sprawie COVID-19.

Okoliczności uzasadniające zmianę rozkładu/harmonogramu czasu pracy

1. Konieczność udzielenia pracownikowi:
- czasu wolnego za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 1512 K.p.),
- dnia wolnego za pracę w dniu wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy (art. 1513 K.p.),
- dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto (art. 15111 K.p.),
- równoważnego okresu odpoczynku dobowego w przypadku, gdy pracownik należy do kadry zarządzającej zakładem pracy w imieniu pracodawcy lub uczestniczył w akcji ratowniczej (art. 132 § 3 K.p.).
2. Konieczność zastępstwa nieobecnego pracownika.
3. Szczególna sytuacja związana z epidemią COVID-19 (art. 4fart. 15x specustawy w sprawie COVID-19, wprowadzenie ograniczeń przeciwepidemicznych na podstawie innych przepisów).
4. Inne przypadki, uzasadnione okolicznościami niezależnymi od pracodawcy, jeżeli zostały przewidziane w przepisach wewnątrzzakładowych.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320)

www.Czas-Pracy.pl - Systemy i rozkłady czasu pracy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.KodeksPracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

lipiec 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
KODEKS PRACY, Prawo Pracy
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

GOFIN PODPOWIADA - Prawo Pracy

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI - Prawo Pracy

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.